آوان (دزفول) ؛ پایتخت تمدن عیلام
آوان ( دزفول ) پایتخت تمدن عیلام اولین امپراطوری گسترده ی کشور ایران

مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 3 تیر 1395
شهری از سپیده دم تاریخ
خانم ‹‹  هلن كانتر ›› از اعضای هیئت عملیات حفاری و باستان شناسی درباره ی كاوش های چُغامیش  ضمن ایراد یك سخنرانی در تهران از تپه ی چغامیش دزفول به نام ‹‹ شهری از سپیده دم تاریخ ›› نام می برد كه روزنامه خبری صبح یكشنبه 22 مهر ماه 1351 خلاصه ای از سخنرانی وی را منتشر نمودند . وی در بخشی از سخنرانی خود گفت : ‹‹ توجه انگیزی ..... این محل كه برخی از نقاط آن حفاری شده است در این واقعیت نهفته است كه از هفتمین هزاره ی پیش از عصر جدید تا شكوفایی كامل تمدن شوش فرهنگ هایی در این نقطه بی وقفه جانشین یكدیگر بوده اند . این تپه گنجینه ی كاملی است از اطلاعات و دانستنی های دوران گذشته این سرزمین از قاعده تا پایین تپه ، پانزده لایه روی هم قرار گرفته است . در زیر خاك زیرین آثاری از فرهنگ و تمدن و مدنیت در 9 هزار سال پیش به چشم می خورد . ›› ( نگاهی به خوزستان ، 179 )
این کاوش ها و سایر اطلاعات ما را بیش از پیش به این مسئله رهنمون می کند که محل کنونی دزفول پایتخت تمدن گسترده عیلام (اولین جکومت گسترده ایرانی) بوده است.

آوان



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، آوان، پایتخت تمدن عیلام، تاریخ دزفول، دزفول شهری از سپیده دم تاریخ،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 30 خرداد 1395
به گزارش ایرنا ، خوزستان سرزمینی متفاوت با ویژگی ها و تنوعات خاص است ، همراه با مردمان سرشار از صفا ، صمیمیت و خونگرمی جنوبی ها.

خوزستان از دیرباز مهد تمدن و فرهنگ بوده و قابلیت های سرشاری در این زمینه داشته که تاریخ گواه صادقی بر این مدعاست.

همین اصالت و تمدن کهن سبب شده آثار ارزشمندی خصوصا در شمال آن در طول تاریخ بوجود آید، آثاری نظیر معبد چغازنبیل شوش و سازه های آبی شوشتر که به ثبت جهانی رسیده همراه با بافت تاریخی ، پل باستانی و سازه های آبی دزفول که در دست پیگیری برای ثبت جهانی می باشد و بسیاری آثار تاریخی ، زیارتگاه ، و اماکن طبیعی گردشگری ، مثلث طلایی گردشگری را در شمال خوزستان شکل داده اند.

شهرستان دزفول تمدنی کهن و پیش از تاریخ ایران را در دل خود جای داده است ، ابتدای سکونت گروهی بشر در این شهرستان از تپه های چغابنوت آغاز می شود.

در کتاب ˈایران در پیش از تاریخ ˈ در خصوص منطقه چغابنوت دزفول به کاوش های باستان شناسان موسسه شرق شناسی دانشگاه شیکاگو اشاره شده و قدمت تپه ها چغابنوت دزفول که با شماره 3232 در فهرست آثار ارزشمند ملی به ثبت رسیده را میانه هزاره هشتم پیش از میلاد

(نزدیک به 10 هزار سال ) معرفی نموده که نشان دهنده آغاز تمدن در این منطقه قبل از اختراع سفال می باشد.

بعد از تپه های چغابنوت زندگی در شهرستان دزفول در دوره عتیق در شرق منطقه ای به نام دشت شوشان در تپه های چغامیش ادامه می یابد.

دزفول

تپه های چغامیش :

تپه های باستانی چغامیش که قدمت آن به هزاره ششم پیش از میلاد می رسد به گفته باستان شناسان ، گنجینه اطلاعات کاملی از دوران های باستانی مختلف تا شکوفایی کامل تمدن شوش است نیز در جنوب شهرستان دزفول قرار دارد.

در این تپه ها آثار یک شهر باستانی ساخته شده از خشت های پخته متعلق به عصر پیدایش خط دیده می شود و می توان گفت این منطقه نخستین مرکز خط و کتاب در ایران می باشد.

از دیگر ویژگی های چغامیش دزفول کشف مهری گلی است که کهن ترین سند دریانوردی ایرانیان می باشد همچنین قدیمی ترین لوح همنوازی موسیقی جهان در این محوطه باستانی کشف شده که قدمت هر یک به بیش از پنج هزار سال می رسد.

پایتخت تمدن عیلام:

در نوشته های باستانی پس از توفان نوح از شهری به نام ˈ اوان ˈ نام برده شده است . این شهر پایتخت تمدن ˈ عیلام ˈ و سر آمد شهرهای مشرق زمین بوده است.

کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر از جمله ˈ والتر هینتس ˈ آلمانی در کتاب خود تحت عنوان ˈ دنیای گمشده عیلام ˈ محل شهر اوان را در جای امروز دزفول می داند که در این صورت دزفول فعلی ( اوان پنج هزار سال پیش ) را باید نخستین پایتخت امپراطوری گسترده عیلام دانست.



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، آوان، پایتخت تمدن عیلام، شهر تاریخی آوان، تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : جمعه 14 خرداد 1395

  در نوشته‌های باستانی پس از طوفان نوح، از شهری به نام «آوان» (avan) نام برده شده است، این شهر پاتخت تمدن «عیلام» و سر‌‌‌‌آمد شهرهای مشرق زمین بوده است، کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر، پس از مطالعات و تحقیقات فراوان تصریح نموده‌اند که «آوان» همان دزفول کنونی است.

دزفول

    اندمیشن (andmishn)، نام دیگر دزفول کنونی پس از تمدن عیلام، و در دوره ساسانیان می‌باشد. این نام به تصریح «آرتور کریستن سن» در کتاب «‌ایران در زمان ساسانیان» مأخوذ از زندان و قلعه‌ای می‌باشد که برای زندانی نمودن افراد سرشناس در عهد ساسانی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

    اندامش (andamesh)، پس از فتح شهرهای خوزستان توسط سپاه اسلام در سال هفدهم هجری قمری و پس از آن، کمتر از این شهر نام برده شده است، ولی در نیمه دوم قرن چهارم هجری، ابواسحاق ابراهیم بن محمد فارسی استخری از شهری بنام «اندامش» در محل فعلی «دزفول» نام برده است.

    قصر روناش (ghasr-e ronash)، ابو عبدالله یاقوت بن عبدالله حموی رومی بغدادی در کتاب معروف «معجم‌البلدان»، پیرامون «قصر روناش» چنین نوشته است: «روناش شهرستانی از خوزستان و جایی است که امروز «دزپول» گفته می‌شود».

    روناش (ronash)، این نام تا اوایل قرن دهم ه. ق رواج داشته است، تا اینکه سرانجام در سال 914 ه.ق، در دوره صفویه و در زمان شاه اسماعیل اول دگرگونی یافته و «رعناش» ( raanash )، گردیده است. در حال حاضر نیز،‌ برآمدگی‌های ساحل غربی «دز» را «رعنا» ( raana )، می‌گویند، که «‌ش» آخر آن حذف گردیده است.

       به عبارت دیگر، نام «اندمیشن» پس از هزار سال به صورت «اندیمشک» دگرگون گشته است و پس از آنکه مدتها «دزفول» را بدان نام نامیده‌اند، ‌به بوته فراموشی سپرده شده است تا سرانجام به قریه‌ای مجاور دزفول که سابقاً «صالح آباد» نامیده می‌شده است، اطلاق گردیده است. (اندیمشک کنونی، از شهرهای استان خوزستان و مجاور دزفول است.)

    دزفول، این نام از قرن هفتم هجری قمری در کتابها دیده می‌شود و تا کنون نیز به این نام مشهور می‌باشد.

و در کتاب جغرافیای تاریخی خوزستان درباره نام و گذشته تاریخی شهرستان دزفول چنین‌‌ آمده است:

    کی لسترنج در کتاب «بلدان الخلافة الشرقیه» که ترجمه عربی آن در دست است،‌ درباره دزفول مطالبی نوشته است که ترجمة فارسی آن چنین است:
    دزفول یا دژپل یا قلعه پل، بر کنار رودخانه دز در جنوب جندی شاپور واقع است و چون پل مشهوری که به گفتة‌ تاریخ، ‌شاپور دوم فرمان ساختن آن را داده در آنجا واقع است،‌آن شهر بدین نام مشهور گشته است. این پل را استخری «پل اندامش» نامیده است. در قرن چهارم، ‌شهر دزفول به نام «شهر قنطره»، یعنی شهر پل، ‌نامیده شده است.

اسامی دیگری هم بر این شهر و پل مشهور آن نهاده‌اند. به طوری که «ابن سرابیون»‌ آن را «پل روم» نامیده و اسم دز را به رودخانة‌ جندی شاپور داده است و «ابن رسته» آن را «پل رود» و ابن خرداد «پل زاب» نامیده است. زیرا به عقیدة ابن خرداد، «زاب» نام رودخانه دز است.

«نجم‌الملک» در سفرنامه خوزستان می‌نویسد:

    رود دز از طرف شمال شرقی وارد می‌شود. در نصف شهر {دزفول} می‌پیچد، ‌و از طرف مغرب و جنوب شهر جاری‌ می‌شود و به سمت شرق می‌رود، و پلی عظیم بر روی رود از قدیم زده‌اند،‌ که از آثار غریبه است، فی‌الجمله تعمیری لازم دارد. این پل 360 ذرع است و ارتفاع ‌30 ذرع و عرض 7 ذرع و عدد چشمه‌ها 20 عدد.

عباس میریان درباره موقعیت امروز جندی شاپور می‌نویسد که آن برجای شاه‌آباد فعلی (صفی‌آباد) است که در زمان ساسانیان شهری بزرگ و زیبا بوده، و شاپور دوم بیمارستان جندی شاپور را در آن بنا نهاد و انوشیروان اولین کنگرة پزشکی جهان را در آن افتتاح کرده است. خلفای اسلامی از، جندی شاپور بعنوان یکی از پادگانهای نظامی خود استفاده میکردند.

مجسمه یعقوب لیث صفاری - برای مشاهده عکس بزرگتر کلیک کنیدیعقوب لیث صفار در سال 262 هجری، علیه خلفای عباسی قیام کرد و جندی شاپور را مقر حکومت خود نمود، تا این که در سال 265 هجری درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد. در نیمة دوم قرن چهارم هجری جندی شاپور رو به ویرانی نهاد و شهر دزفول به جای آن به آبادانی رسید و توسعه یافت که به «قصر روناش» معروف گردید و دزفول در غرب جندی شاپور جای دارد و از این جهت مردم دزفول پس از چندین سال به نام «دژپل» شهر خود را «دزفول» نامیده‌اند.

دزفول از هجوم مغول محفوظ ماند ولی بعد تحت فرمان ایلخانان در آمد. در مقابل امیر تیمور مقاومتی از خود نشان نداد. نادرشاه چندبار به دزفول آمد و برای حفظ آن در مقابل لران، قلعة دزشاه را در چند کیلومتری شمال شرقی شهر بنا نهاد. در نیمة اول قرن نوزدهم میلادی، زراعت نیل در اطراف دزفول رایج شد و به سرعت توسعه یافت و تا هنگام رواج رنگهای خارجی، رونق بسیار داشت. از دیگر کالاهای عمده و تجاری آن قلم نی بود که تا قسطنطنیه و هند صادر می‌شد. بر اثر وبای سخت سال 1247 هجری قمری در شوشتر، دزفول چندی کرسی خوزستان گردید.

 
 



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، آوان، تاریخی دزفول، پایتخت تمدن عیلام، شهر تاریخی اوان،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 5 خرداد 1395
تاریخ شهر‌ «دزفول‌» را خاورشناسان‌ ازآن‌ هنگام‌ كه‌ این شهر پایتخت عیلامیان ـ حدود 2600پیش از میلاد ـ بود  و‌ «اوان‌» خوانده ‌می‌شد ، نزدیك‌ به‌ پنج‌ هزار سال‌ برآورد كرده اند . در نوشته های باستانی پس ازطوفان نوح ، از شهری به نام« اوان » نام برده شده است .
این شهر ، پایتخت تمدّن «عیلام» و سرآمد شهرهای مشرق زمین بوده است. كاوشگران غربی در نیم قرن اخیر ، ازجمله والتر هینتس ( Walter Hinz) آلمانی ، در كتاب خود تحت عنوان « دنیای گمشدة عیلام » كه   به فارسی ترجمه شده ، می نویسد : « ممكن است اوان در جایی كه امروز دزفول قرار دارد ، بوده باشد .» پس از مطالعات و تحقیقات فراوان  تصریح كرده اند كه « اَوان » { Avan } همان  دزفـــول كنونی است . در این صورت ، «دزفول» فعلی یا «اوان»پنج هزارسال پیش را باید نخستین پایتخت امپراتوری گستردة كشور «عیلام» دانست.
منبع : کتاب تاریخ دزفول نوشته احمد لطیف پور

دزفول



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، پایتخت تمدن عیلام، آوان، شهر تاریخی دزفول، تمدن عیلام،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
نمایی از شوادان خانه گلچین دزفول شوادان های دزفول زیر زمینی هایی هستند که در گذشته در خانه های قدیمی دزفول حفر می شدند و عمقی بین 7 تا 10 متر دارند . این حفره ها در گرمای 50 درجه و بدون وسایل خنک کننده دمایی بین 20 تا 25 درجه دارند. شوادان های دزفول از ویژگی های خاص معماری دزفول هستند.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول 11



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، اوان، تاریخی دزفول، پایتخت تمدن عیلام، شوادان های دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
خورشید میهمان بافت قدیم دزفول شده و آسمان با سخاوتی ناتمام به زیبایی این بافت ارزشمند را دو صبح نورافشانی کرده است . نمایی از بافت تاریخی شهر دزفول که در میان آن آستانه متبرکه سبزقبا خودنمایی می کند. این بافت ارزشمند با نماهای آجری در کنار رود همیشه خروشان دز ساخته شده و بسیاری از آثار ارزشمند ملی ایران را در دل خود جای داده است.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول10



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، شهر تاریخی آوان، پایتخت تمدن عیلام، تاریخ دزفول، بافت تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
نمایی از آسیاب های تاریخی دزفول که بخشی از سازه های آبی این شهر می باشند. قدمت اولیه این سازه ها به دوره ساسانی و همزمان با شکل گیری شهر می رسد. به دلیل اهمیت و ارزش سازه ها این آسیاب ها در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده و بخشی از آنها تحت عنوان موزه آب مرمت شده است. در اسفند ماه 1390 در راستای ثبت جهانی سازه های آبی شهر دزفول به همراه بافت قدیم و پل تاریخی آن ، دفتر یونسکو در دزفول بازگشایی شده است.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول 7



طبقه بندی: آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، آوان، شهر تاریخی آوان، پایتخت تمدن عیلام، آسیاب های تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
پل بند سیاه منصور در غرب شهر جندی شاپور و 6 كیلومتری شهر دزفول و در كنار جاده ی آسفالته ای كه قبل از پل بتنی سیاه منصور از جاده ی دزفول به شوشتر جدا شده و به طرف شوش می رود قرار دارد. قدمت این پل بند به زمان ساسانیان می رسد . قسمت اصلی این بنا در عرض رودخانه ی سیاه منصور بندی است كه بر روی آن پایه های 8 گانه ی یك پل ساخته شده و تونلی كه بازمانده ی یكی از سیفون های شهر جندی شاپور است در میان بند قرار دارد. سازه های مذكور تماماً مربوط به دوره ساسانی در 1700 سال پیش (قرن سوم میلادی) است و به دلیل پیشینه تاریخی خود ، كهن ترین سیفون های جهان محسوب می شوند. این اثر به شماره 29132 در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول 6



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، پل بند سیاه منصور دزفول، آوان، پایتخت تمدن عیلام، تاریخ دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin