آوان (دزفول) ؛ پایتخت تمدن عیلام
آوان ( دزفول ) پایتخت تمدن عیلام اولین امپراطوری گسترده ی کشور ایران

دزفول- شهرستان دزفول، تداوم آوان، پایتخت تمدن عیلام باستان است که تحقیق و پژوهش بیشتر در خصوص آن می تواند دریچه ای جدید به سوی شناخت تمدن کهن ایرانیان پیش روی همگان بگذارد.

خبرگزاری مهر- گروه استان ها- رویا رجبی: جای جای شهرستان دزفول، مملو از ناشناخته های متعدد به ویژه در حوزه باستان شناسی و آثار ارزشمند تاریخی است که هر یک بخش مهمی از تمدن کهن ایران زمین را شکل داده اند.

تپه های باستانی موجود در دزفول همچون تپه های چغابنوت، چغامیش، ده نو، چغاپهن، شهر باستانی هوپشن و مناطق باستانی دیگر، هر یک بخشی از تمدنی است که هزاران سال پیش در شمال خوزستان و شهرستان دزفول سرآمد شهرهای دنیا بوده اند. در سال های مختلف، پیرامون تاریخ و تمدن دزفول مطالب و مقالات متعددی براساس اسناد و مدارک به نگارش در آمده که در این گزارش نیز سعی شده تا به چگونگی و زمان شکل گیری تمدن دزفول پرداخته شود.
1
دزفولی که در تمامی این سال‌ها نیز با اختصاص لقب‌هایی همچون مهد فرهنگ و تمدن، شهری از سپیده‌دم تاریخ، شهر آب و آجر، آرامگاه امامزادگان، زاده نخبگان، سرداران شهید، فرهیختگان، عالمان و هنرمندان، شهر معماری غنی، شهر اصالت ها و تاریخی کهن، شهر مساجد تاریخی و موزه آجری ایران وسعت تمدن و تاریخ خود را تا حد زیادی ثابت کرده است و دراین میان وجود اولین و قدیمی ترین دانشگاه  تاریخ جهان یعنی جندی شاپور باستان در دزفول نیز گواه این مدعا است.
پیشینه باستانی دزفول

در همین رابطه عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول در خصوص این تمدن کهن در گفت و گو با خبرنگار مهر اظهار می کند: شهرستان دزفول یکی از ارزشمندترین بخش های باستانی کشور است که ابعاد زیادی از آن به ویژه در حوزه تاریخ و باستان شناسی همچنان ناشناخته باقی مانده است.

وی می افزاید: همین ناشناخته ماندن سبب شده که به طور شایسته ای جایگاه خود را در امور مختلف نداشته باشد. یکی از ابعاد مهم این شهرستان در موضوع تمدن باستانی ایلام ( عیلام ) است که جای تحقیق و معرفی بسیار دارد.

رضا امیدی فر می گوید: طبق تحقیقات باستان شناسان برجسته سلسله آوان یکی از دودمان‌های تمدن عیلام باستان در دو هزار و ۴۰۰ سال پیش از میلاد، واقع در جنوب غربی ایران بود. عیلامیان را مانند تمدن همسایه(سومریان) می توان از دورترین تمدن های باستان دانست.

این عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول در ادامه عنوان می کند: با نگاه به پیشینه باستانی شهرستان دزفول که از میانه هزاره هشتم پیش از میلاد در تپه های چغابنوت و پس از آن در چغامیش تمدن های پیش از تاریخ شکل گرفته، تداوم  و تکامل این دستاوردهای بشری را می توان در تمدن عیلام در پنج‌ هزار سال پیش دانست.
وجود تمدنی از پیش از میلاد مسیح

امیدی فر اضافه می کند: محل کنونی شهر آوان بنا به شواهد تاریخی و سنگ نوشته ها در شمال شوش باستان، جنوب لرستان و نزدیک به دزفول است، از این رو باستان شناسان معتقدند که دزفول از حدود دو هزار و ۴۰۰ سال پیش از میلاد حضرت مسیح  پایتخت عیلامیان بوده و آوان خوانده ‌می شده است.

وی بیان می کند: کاوشگران فرانسوی از دوران قاجار و پس از آنها آمریکایی ها از نام و ویژگی شهرآوان آگاهی داشتند اما در خصوص محل واقعی شهر مدارک مستندی ارائه نشده بود تا اینکه دانشمندی آلمانی به نام والترهینتس، مطالعات اولیه تمدن عیلام را تکمیل کرد.

طبق تحقیقات باستان شناسان برجسته سلسله آوان یکی از دودمان‌های تمدن عیلام باستان در دو هزار و ۴۰۰ سال پیش از میلاد، واقع در جنوب غربی ایران بود. عیلامیان را مانند تمدن همسایه(سومریان) می توان از دورترین تمدن های باستان دانست.

امیدی فر می افزاید: این دانشمند درحدود ۵۰ سال پیش کتابی درباره عیلام نوشت که بعدها این کتاب توسط شخصی به نام jennifer barnes تحت عنوان  the lost world of elam به زبان انگلیسی ترجمه شد و فیروز فیروزنیا آن را با عنوان (دنیای گمشده عیلام) به زبان فارسی برگرداند.

امیدی فر همچنین می گوید: در صفحه ۷۲ متن انگلیسی کتاب فوق،  سرزمین عیلام ترسیم شده که در این نقشه ضمن برشمردن اسامی شهرهای این منطقه، محل آوان یا دزفول به لاتین در نقشه مشخص شده است. همچنین در صفحه ٨۱  در ترجمه فارسی کتاب به نقل از دانشمند باستان شناس آلمانی آمده که آوان درجایی که امروز دزفول قرار دارد، بوده است..
این عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول عنوان می کند: والتر هینتس یکی از دانشمندان شاخص در میان ده ها ایران شناس بزرگ آلمانی است که در دو سده گذشته، پژوهش های بنیادین و بی همتایی را به جهان ایران شناسی عرضه داشته است. هینتس (۱۹۰۶-۱۹۹۲) ایران شناسی پرکار و به ویژه متخصص خط و زبان های ایرانی و تمدن عیلام بود. او در بسیاری از حوزه های مطالعات ایرانی همچون تاریخ و تمدن هخامنشیان و ساسانیان، زرتشت شناسی، کتیبه شناسی، تاریخ صفویه و علم اوزان و مقادیر، صاحب پژوهش هایی ناب و گسترده بود که کتاب ها و مقاله های بی شماری از او منتشر شده اند هر چند که بسیاری از این دستاوردها در میان ایرانیان به کلی ناشناخته و مهجور مانده است.

امیدی فر یادآور می شود: در کلیه کتب تاریخی و باستانی پس ازطوفان حضرت نوح نبی از شهری به نام« آوان » نام  برده شده است. این شهر، پایتخت تمدن «عیلام» و سرآمد شهرهای مشرق زمین بوده است. کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر از جمله والتر هینتس آلمانی، با توجه به دستاوردهای باستان شناسی، احتمال اینکه آوان در جایی که امروز دزفول قرار دارد را مطرح می کنند و  پس از مطالعات و تحقیقات فراوان  تصریح کرده اند که « اَوان Avan » همان  دزفول کنونی است از این روی دزفول فعلی یا آوان، پنج هزار سال پیش را باید نخستین پایتخت امپراتوری گسترده کشور «عیلام» دانست.
امیدی فر ادامه می دهد: همچنین والتر هینتس که خود مدت‏ها در دزفول بوده و مطالعات‏ باستان شناسی انجام داده است در کتاب «دنیای‏ گمشده عیلام» هم در متن و هم در روی نقشه محل‏ شهر قدیمی عیلامی آوان را در دزفول مشخص کرده‏ است.

وی اظهار می کند: اکتشافات باستان شناسی موسسه شرق شناسی دانشگاه شیکاگو در چغامیش شهرستان دزفول حکایت از وجود یک تمدن از میانه هزاره هفتم پیش از میلاد در این محل دارد. خانم « هلن کانتر» از اعضای هیئت عملیات حفاری و باستان شناسی درباره  کاوش های چُغامیش، ضمن ایراد یک سخنرانی در تهران از تپه چغامیش دزفول به نام «شهری از سپیده دم تاریخ» نام می برد. که روزنامه های خبری صبح یکشنبه ۲۲ مهر ماه ۱۳۵۱ خلاصه ای از سخنرانی وی را منتشر کردند.

این عضو انجمن دز پارس بیان می کند: این بانوی کاوشگر در بخشی از سخنرانی خود اعلام می کند که  «این محل که برخی از نقاط آن حفاری شده در این واقعیت نهفته است که از هفت هزاره پیش از عصر جدید تا شکوفایی کامل تمدن شوش فرهنگ هایی در این نقطه بی وقفه جانشین یکدیگر بوده اند. این تپه گنجینه کاملی از اطلاعات و دانستنی های دوران گذشته است و در این سرزمین از قاعده تا پایین تپه، ۱۵ لایه روی هم قرار گرفته است. در زیر خاک زیرین آثاری از فرهنگ و تمدن و مدنیت در ۹ هزار سال پیش نیز به چشم می خورد».
امیدی فر همچنین بیان می کند: این کاوش ها و سایر اطلاعات ما را بیش از پیش به این مسئله رهنمون می کند که محل کنونی دزفول (آوان) پایتخت تمدن گسترده عیلام اولین حکومت گسترده ایرانی بوده است و آنگونه که مورخان نقل کرده اند اولین قومی که تشکیلات اداری منسجمی را درمنطقه جنوب غرب ایران ایجاد کرده، عیلامی ها بوده اند.
2
لزوم ایجاد موزه باستان شناسی در دزفول

محمد آذرکیش، مدیر انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول نیز به خبرنگار مهر می گوید: در دزفول امروز نیز می توان رد پای تمدن باستانی عیلام و پایتخت آن آوان را یافت. از بقایای کانال های آب بر رودخانه ای در کنار رود دز تا آثار برجای مانده در تپه های باستانی ده نو دزفول در زمان پادشاهی هوتروک ناهونته در جنوب شهرستان همه و همه حکایت از تمدن کهن عیلام در این شهرستان دارد.

آذرکیش ادامه می دهد: تمدنی که با وجود گذشت چند هزار سال از آن بسیاری از ابعاد آن ناشناخته مانده است و فرصت های کم نظیری را پیش روی محققان و علاقمندان به موضوعات باستان شناسی گذاشته است.

مدیر انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول عنوان می کند: ارزش های ذکر شده، ضرورت وجود رشته باستان‌شناسی در دانشگاه آزاد دزفول و گرایش دانشجویان شهرستان به این رشته را نشان می دهد و ارزش‌های ملی و جهانی تپه‌های باستانی متعدد دزفول نیز ضرورت احداث موزه باستان‌شناسی در این شهرستان را به خوبی یادآور می شود که امیدواریم متولیان امر با درک این مهم و ضرورت توجه به دو مقوله مذکور در پی اجرایی کردن این طرح ها باشند.
آذرکیش تاکید می کند: در دنیای کنونی با توجه به رشد فزاینده صنعت گردشگری، یکی از جذابیت هایی که هر شهری می تواند داشته باشد وجود موزه های متنوع در آن است. بسیاری از کشورها نظیر فرانسه، چین و انگلیس در این خصوص بسیار فعال بوده و خصوصا چین در سال های اخیر برنامه ریزی های زیادی صورت داده است. احداث چند هزار موزه جدید در این کشور نشان دهنده اهمیت وجود موزه ها در صنعت گردشگری است.

حال دزفول با داشتن چنین سابقه کهن و با ارزشی نیازمند احداث موزه باستان شناسی است تا گردشگران در بازدید از این شهر با سابقه ده هزار سال تمدن این شهرستان آشنا شوند.

وی می گوید: حال دزفول با داشتن چنین سابقه کهن و با ارزشی نیازمند احداث موزه باستان شناسی است تا گردشگران در بازدید از این شهر با سابقه ده هزار سال تمدن این شهرستان آشنا شوند. همچنین این موزه فرصتی برای مردم و هنرمندان فرهنگ دوست دزفول است تا بیش از گذشته به داشته های خود افتخار کنند.

مدیرانجمن دزپارس همچنین عنوان می کند: یقینا در این موزه می توان با قرار دادن آثار کشف شده از این منطقه، گوشه ای از عظمت و دستاوردهای این منطقه را در عهد باستان به نمایش گذاشت و در کنار سایر شهرهای باستانی کشور، سند محکمی بر تمدن چند هزار ساله ایران زمین خواهد بود و پژوهشگران را به تحقیق بیشتر و روشن کردن ابعاد موضوع تشویق می کند.
لزوم کاوش در ظرفیت های باستانی دزفول

به گزارش خبرنگار مهر، بدیهی است که ظرفیت های باستان شناسی دزفول به ویژه در خصوص تمدن آوان مهجور مانده است؛ بنابراین راه اندازی موزه باستان شناسی و تاریخ دزفول علاوه بر ایجاد مکانی مناسب و امن برای نگه‌داری و ساماندهی صحیح آثار، فرصت تحقیق در خصوص قدمت و ارزش‌های علمی و باستانی منطقه و زمینه‌ای برای ادامه کاوش‌ها در تپه‌ها را فراهم می آورد. راه اندازی این موزه ضمن رونق بیشتر صنعت گردشگری دزفول، زمینه ای برای استفاده از زیبایی های آثار اصیل و ارزشمند سفالی به عنوان نماد و یا سوغات دزفول است تا هنرمندان به تولید و عرضه این آثار بپردازند. امید است متولیان میراث تاریخی و فرهنگی استان و کشور با توجه و افزایش درک خود نسبت به این گنجینه ارزشمند درراستای شکوفایی و معرفی هرچه بیشتر این تمدن در سطح جهان گام های اساسی بردارند.



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، تاریخ دزفول، باستان شناسی دزفول، تمدن عیلام، شهر تاریخی آوان،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 2 تیر 1395
شهری از سپیده دم تاریخ
خانم ‹‹  هلن كانتر ›› از اعضای هیئت عملیات حفاری و باستان شناسی درباره ی كاوش های چُغامیش  ضمن ایراد یك سخنرانی در تهران از تپه ی چغامیش دزفول به نام ‹‹ شهری از سپیده دم تاریخ ›› نام می برد كه روزنامه خبری صبح یكشنبه 22 مهر ماه 1351 خلاصه ای از سخنرانی وی را منتشر نمودند . وی در بخشی از سخنرانی خود گفت : ‹‹ توجه انگیزی ..... این محل كه برخی از نقاط آن حفاری شده است در این واقعیت نهفته است كه از هفتمین هزاره ی پیش از عصر جدید تا شكوفایی كامل تمدن شوش فرهنگ هایی در این نقطه بی وقفه جانشین یكدیگر بوده اند . این تپه گنجینه ی كاملی است از اطلاعات و دانستنی های دوران گذشته این سرزمین از قاعده تا پایین تپه ، پانزده لایه روی هم قرار گرفته است . در زیر خاك زیرین آثاری از فرهنگ و تمدن و مدنیت در 9 هزار سال پیش به چشم می خورد . ›› ( نگاهی به خوزستان ، 179 )
این کاوش ها و سایر اطلاعات ما را بیش از پیش به این مسئله رهنمون می کند که محل کنونی دزفول پایتخت تمدن گسترده عیلام (اولین جکومت گسترده ایرانی) بوده است.

آوان



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، آوان، پایتخت تمدن عیلام، تاریخ دزفول، دزفول شهری از سپیده دم تاریخ،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 30 خرداد 1395
به گزارش ایرنا ، خوزستان سرزمینی متفاوت با ویژگی ها و تنوعات خاص است ، همراه با مردمان سرشار از صفا ، صمیمیت و خونگرمی جنوبی ها.

خوزستان از دیرباز مهد تمدن و فرهنگ بوده و قابلیت های سرشاری در این زمینه داشته که تاریخ گواه صادقی بر این مدعاست.

همین اصالت و تمدن کهن سبب شده آثار ارزشمندی خصوصا در شمال آن در طول تاریخ بوجود آید، آثاری نظیر معبد چغازنبیل شوش و سازه های آبی شوشتر که به ثبت جهانی رسیده همراه با بافت تاریخی ، پل باستانی و سازه های آبی دزفول که در دست پیگیری برای ثبت جهانی می باشد و بسیاری آثار تاریخی ، زیارتگاه ، و اماکن طبیعی گردشگری ، مثلث طلایی گردشگری را در شمال خوزستان شکل داده اند.

شهرستان دزفول تمدنی کهن و پیش از تاریخ ایران را در دل خود جای داده است ، ابتدای سکونت گروهی بشر در این شهرستان از تپه های چغابنوت آغاز می شود.

در کتاب ˈایران در پیش از تاریخ ˈ در خصوص منطقه چغابنوت دزفول به کاوش های باستان شناسان موسسه شرق شناسی دانشگاه شیکاگو اشاره شده و قدمت تپه ها چغابنوت دزفول که با شماره 3232 در فهرست آثار ارزشمند ملی به ثبت رسیده را میانه هزاره هشتم پیش از میلاد

(نزدیک به 10 هزار سال ) معرفی نموده که نشان دهنده آغاز تمدن در این منطقه قبل از اختراع سفال می باشد.

بعد از تپه های چغابنوت زندگی در شهرستان دزفول در دوره عتیق در شرق منطقه ای به نام دشت شوشان در تپه های چغامیش ادامه می یابد.

دزفول

تپه های چغامیش :

تپه های باستانی چغامیش که قدمت آن به هزاره ششم پیش از میلاد می رسد به گفته باستان شناسان ، گنجینه اطلاعات کاملی از دوران های باستانی مختلف تا شکوفایی کامل تمدن شوش است نیز در جنوب شهرستان دزفول قرار دارد.

در این تپه ها آثار یک شهر باستانی ساخته شده از خشت های پخته متعلق به عصر پیدایش خط دیده می شود و می توان گفت این منطقه نخستین مرکز خط و کتاب در ایران می باشد.

از دیگر ویژگی های چغامیش دزفول کشف مهری گلی است که کهن ترین سند دریانوردی ایرانیان می باشد همچنین قدیمی ترین لوح همنوازی موسیقی جهان در این محوطه باستانی کشف شده که قدمت هر یک به بیش از پنج هزار سال می رسد.

پایتخت تمدن عیلام:

در نوشته های باستانی پس از توفان نوح از شهری به نام ˈ اوان ˈ نام برده شده است . این شهر پایتخت تمدن ˈ عیلام ˈ و سر آمد شهرهای مشرق زمین بوده است.

کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر از جمله ˈ والتر هینتس ˈ آلمانی در کتاب خود تحت عنوان ˈ دنیای گمشده عیلام ˈ محل شهر اوان را در جای امروز دزفول می داند که در این صورت دزفول فعلی ( اوان پنج هزار سال پیش ) را باید نخستین پایتخت امپراطوری گسترده عیلام دانست.



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، آوان، پایتخت تمدن عیلام، شهر تاریخی آوان، تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 13 خرداد 1395

  در نوشته‌های باستانی پس از طوفان نوح، از شهری به نام «آوان» (avan) نام برده شده است، این شهر پاتخت تمدن «عیلام» و سر‌‌‌‌آمد شهرهای مشرق زمین بوده است، کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر، پس از مطالعات و تحقیقات فراوان تصریح نموده‌اند که «آوان» همان دزفول کنونی است.

دزفول

    اندمیشن (andmishn)، نام دیگر دزفول کنونی پس از تمدن عیلام، و در دوره ساسانیان می‌باشد. این نام به تصریح «آرتور کریستن سن» در کتاب «‌ایران در زمان ساسانیان» مأخوذ از زندان و قلعه‌ای می‌باشد که برای زندانی نمودن افراد سرشناس در عهد ساسانی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

    اندامش (andamesh)، پس از فتح شهرهای خوزستان توسط سپاه اسلام در سال هفدهم هجری قمری و پس از آن، کمتر از این شهر نام برده شده است، ولی در نیمه دوم قرن چهارم هجری، ابواسحاق ابراهیم بن محمد فارسی استخری از شهری بنام «اندامش» در محل فعلی «دزفول» نام برده است.

    قصر روناش (ghasr-e ronash)، ابو عبدالله یاقوت بن عبدالله حموی رومی بغدادی در کتاب معروف «معجم‌البلدان»، پیرامون «قصر روناش» چنین نوشته است: «روناش شهرستانی از خوزستان و جایی است که امروز «دزپول» گفته می‌شود».

    روناش (ronash)، این نام تا اوایل قرن دهم ه. ق رواج داشته است، تا اینکه سرانجام در سال 914 ه.ق، در دوره صفویه و در زمان شاه اسماعیل اول دگرگونی یافته و «رعناش» ( raanash )، گردیده است. در حال حاضر نیز،‌ برآمدگی‌های ساحل غربی «دز» را «رعنا» ( raana )، می‌گویند، که «‌ش» آخر آن حذف گردیده است.

       به عبارت دیگر، نام «اندمیشن» پس از هزار سال به صورت «اندیمشک» دگرگون گشته است و پس از آنکه مدتها «دزفول» را بدان نام نامیده‌اند، ‌به بوته فراموشی سپرده شده است تا سرانجام به قریه‌ای مجاور دزفول که سابقاً «صالح آباد» نامیده می‌شده است، اطلاق گردیده است. (اندیمشک کنونی، از شهرهای استان خوزستان و مجاور دزفول است.)

    دزفول، این نام از قرن هفتم هجری قمری در کتابها دیده می‌شود و تا کنون نیز به این نام مشهور می‌باشد.

و در کتاب جغرافیای تاریخی خوزستان درباره نام و گذشته تاریخی شهرستان دزفول چنین‌‌ آمده است:

    کی لسترنج در کتاب «بلدان الخلافة الشرقیه» که ترجمه عربی آن در دست است،‌ درباره دزفول مطالبی نوشته است که ترجمة فارسی آن چنین است:
    دزفول یا دژپل یا قلعه پل، بر کنار رودخانه دز در جنوب جندی شاپور واقع است و چون پل مشهوری که به گفتة‌ تاریخ، ‌شاپور دوم فرمان ساختن آن را داده در آنجا واقع است،‌آن شهر بدین نام مشهور گشته است. این پل را استخری «پل اندامش» نامیده است. در قرن چهارم، ‌شهر دزفول به نام «شهر قنطره»، یعنی شهر پل، ‌نامیده شده است.

اسامی دیگری هم بر این شهر و پل مشهور آن نهاده‌اند. به طوری که «ابن سرابیون»‌ آن را «پل روم» نامیده و اسم دز را به رودخانة‌ جندی شاپور داده است و «ابن رسته» آن را «پل رود» و ابن خرداد «پل زاب» نامیده است. زیرا به عقیدة ابن خرداد، «زاب» نام رودخانه دز است.

«نجم‌الملک» در سفرنامه خوزستان می‌نویسد:

    رود دز از طرف شمال شرقی وارد می‌شود. در نصف شهر {دزفول} می‌پیچد، ‌و از طرف مغرب و جنوب شهر جاری‌ می‌شود و به سمت شرق می‌رود، و پلی عظیم بر روی رود از قدیم زده‌اند،‌ که از آثار غریبه است، فی‌الجمله تعمیری لازم دارد. این پل 360 ذرع است و ارتفاع ‌30 ذرع و عرض 7 ذرع و عدد چشمه‌ها 20 عدد.

عباس میریان درباره موقعیت امروز جندی شاپور می‌نویسد که آن برجای شاه‌آباد فعلی (صفی‌آباد) است که در زمان ساسانیان شهری بزرگ و زیبا بوده، و شاپور دوم بیمارستان جندی شاپور را در آن بنا نهاد و انوشیروان اولین کنگرة پزشکی جهان را در آن افتتاح کرده است. خلفای اسلامی از، جندی شاپور بعنوان یکی از پادگانهای نظامی خود استفاده میکردند.

مجسمه یعقوب لیث صفاری - برای مشاهده عکس بزرگتر کلیک کنیدیعقوب لیث صفار در سال 262 هجری، علیه خلفای عباسی قیام کرد و جندی شاپور را مقر حکومت خود نمود، تا این که در سال 265 هجری درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد. در نیمة دوم قرن چهارم هجری جندی شاپور رو به ویرانی نهاد و شهر دزفول به جای آن به آبادانی رسید و توسعه یافت که به «قصر روناش» معروف گردید و دزفول در غرب جندی شاپور جای دارد و از این جهت مردم دزفول پس از چندین سال به نام «دژپل» شهر خود را «دزفول» نامیده‌اند.

دزفول از هجوم مغول محفوظ ماند ولی بعد تحت فرمان ایلخانان در آمد. در مقابل امیر تیمور مقاومتی از خود نشان نداد. نادرشاه چندبار به دزفول آمد و برای حفظ آن در مقابل لران، قلعة دزشاه را در چند کیلومتری شمال شرقی شهر بنا نهاد. در نیمة اول قرن نوزدهم میلادی، زراعت نیل در اطراف دزفول رایج شد و به سرعت توسعه یافت و تا هنگام رواج رنگهای خارجی، رونق بسیار داشت. از دیگر کالاهای عمده و تجاری آن قلم نی بود که تا قسطنطنیه و هند صادر می‌شد. بر اثر وبای سخت سال 1247 هجری قمری در شوشتر، دزفول چندی کرسی خوزستان گردید.

 
 



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، آوان، تاریخی دزفول، پایتخت تمدن عیلام، شهر تاریخی اوان،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 5 خرداد 1395
تاریخ شهر‌ «دزفول‌» را خاورشناسان‌ ازآن‌ هنگام‌ كه‌ این شهر پایتخت عیلامیان ـ حدود 2600پیش از میلاد ـ بود  و‌ «اوان‌» خوانده ‌می‌شد ، نزدیك‌ به‌ پنج‌ هزار سال‌ برآورد كرده اند . در نوشته های باستانی پس ازطوفان نوح ، از شهری به نام« اوان » نام برده شده است .
این شهر ، پایتخت تمدّن «عیلام» و سرآمد شهرهای مشرق زمین بوده است. كاوشگران غربی در نیم قرن اخیر ، ازجمله والتر هینتس ( Walter Hinz) آلمانی ، در كتاب خود تحت عنوان « دنیای گمشدة عیلام » كه   به فارسی ترجمه شده ، می نویسد : « ممكن است اوان در جایی كه امروز دزفول قرار دارد ، بوده باشد .» پس از مطالعات و تحقیقات فراوان  تصریح كرده اند كه « اَوان » { Avan } همان  دزفـــول كنونی است . در این صورت ، «دزفول» فعلی یا «اوان»پنج هزارسال پیش را باید نخستین پایتخت امپراتوری گستردة كشور «عیلام» دانست.
منبع : کتاب تاریخ دزفول نوشته احمد لطیف پور

دزفول



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، پایتخت تمدن عیلام، آوان، شهر تاریخی دزفول، تمدن عیلام،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
یکی از جذابیت های بافت تاریخی دزفول، وجود ساباط های مختلف در این بافت است. ساباط که در زبان محلی دزفول سعبات خوانده می شود، در گذشته باعث می شده که پیوستگی بین محلات بیشتر شده، همچنین موجب سایه اندازی، استفاده بهینه از فضاها و امنیت بیشتر معابر می شده است. یکی از ساباط های زیبای شهر دزفول ساباط کتابی است که در نزدیکی بازار قدیم شهر دزفول قرار دارد. این ساباط که قدمت آن به دوره ی قاجاریه می رسد در سال 1393 توسط سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول مرمت شده است.
عکس و متن : محمد آذرکیش

دزفول 17



طبقه بندی: تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، بافت تاریخی دزفول، ساباط کتابی دزفول، تاریخی دزفول، آوان،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
سنگواره برد کژدم دزفول که بر اساس تحقیقات و آزمایشات محققان 550 میلیون سال قدمت داشته و مربوط به دوران اول زمین شناسی است. سنگواره برد کژدم از نوع فسیل با شکل ظاهری شبیه عقرب بوده که دارای طولی حدود 75 تا 95 سانتی متر و 14 جفت بازو به ضحامت هر بازو چهار سانتی متر می باشد. این سنگواره در ارتفاع 1250 متری از سطح دریا در دامنه کوه لنگر در بخش شهیون دزفول کشف شده است. شکل این سنگواره ستون فقراتو قفسه سینه نشان می دهد که سنگواره متعلق به یک مهره دار بزرگ آبزی دوران اول زمین شناسی است. موقعیت این سنگواره در نزدیکی روستای لیوس و فاصله هوایی 50 کیلومتری شهر دزفول در تنگه کول کژدم قرار دارد. در لنگر کوه دره ها و کول های متعدی وجود دارد که در آنها سنگواره های کوچک بسیار مانند حلزون، ستاره دریایی و صدف مشاهده می شود.
متن و عکس : محمدآذرکیش

دزفول16



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، باستان شناسی دزفول، تاریخی دزفول، سنگواره برد کزدم دزفول، تمدن عیلام،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
گندی‌شاپور(جندی شاپور) که در آغاز روستای کوچکی به نام نیلاوه بود در زمان شاپور دوم،ذوالاکتاف، شهری گسترده و آباد شد. هنگامی که ژولین، امپراتور روم، در سال 363 میلادی به ایران یورش آورد، شاپور دوم لشکر خود را در آن شهر گرد آورد. از این رو، وندوی‌شاپور یا شاپور گرد به گنده شاپور، به معنای لشکرگاه شاپور، شناخته شد و آرام‌آرام به صورت گندی‌شاپور در آمد و زمان زیادی پایتخت ساسانیان بود. آن شهر تا زمان یورش عرب‌های مسلمان هم‌چنان از شهرهای مهم خوزستان و ایران بود و در زبان آنان به جندی‌شاپور شناخته می‌شد که در زبان فارسی نیز به همین نام شهرت یافت. اما پس از بنیان‌گذاری بیت‌الحکمه در بغداد و رفتن بسیاری از دانشمندان وبزرگان آن شهر به آن مرکز علمی اسلامی، آرام‌آرام اهمیت خود را از دست داد و پس از 900 سال شکوفایی رو به ویرانی نهاد و اکنون ویرانه‌های آن در نزدیکی شوشتر در جایی به نام شاه آباد، بر جای مانده است.
عکس محمدآذرکیش

دزفول 15



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، جندی شاپور دزفول، آوان، تاریخی دزفول، باستان شناسی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
بازار قدیم دزفول در گذشته مهمترین مراکز خدماتی دزفول مجاور محله قلعه قرار داشته‌است و چنانکه در سفرنامه‌ها آمده‌است بازار به صورت میدان بوده‌است که همه معاملات در آن انجام می گرفته‌است.این مراکز خدمات شهری از طرفی مجاور مسجد جامع و از طرف دیگر به دو سرْمیدان ختم می‌شود. بازار در مرتفع ترین شیب شهر بنا شده‌است و امتداد گذرهای محلات به بازار ختم می‌شود. مراکز محلات و گذرهای اصلی بازار شهر بر اساس توپوگرافی زمین شکل گرفته‌اند و حرکت پیاده از طریق گذرها همگی به بازار ختم می‌شود. قدیمی ترین بنای موجود در بازار دزفول مقبره شیخ اسماعیل قصری است که وفات او در سال ۵۵۵ هجری شمسی ذکر گردیده‌است. اما دو دوره‌های اخیر به طور کامل بازسازی شده‌است.چهار راسته موازی، بازار قدیم دزفول را تشکیل می‌دهند، که هریک مخصوص صنف خاصی بوده‌است.بازار آهنگران،  بازار بزازان ، بازار خرده فروشان،بازار خراطان این چهار راسته می باشند.
عکس : محمداذرکیش

دزفول14



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، بازار تاریخی دزفول، آوان، تمدن عیلام، تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
مرکز هنر و صنعت خراطى شهرستان دزفول است که تولید آن در بازار قدیم دزفول کاملاً رایج می باشد. محصولات زیبایى از قبیل مبلمان، جالباسى، قلیان، گهواره، سبدهاى نگهدارى مجلات و روزنامه ، میل زورخانه، جاکفشى، جالباسى و ظروف مختلف و ظریف هنرى را از چوب ، به ویژه چوبى به نام “جغ ” از عمده تولیدات این هنر- صنعت مى باشد.خراطى در شهرستان دزفول از قدمت زیادى برخوردار است. به دلیل کیفیت و اصالت آثار خراطی دزفول، یکی از صنعتگران این حرفه مهر اصالت از سازمان جهانی یونسکو دریافت نموده است.
متن: محمدآذرکیش
عکس:رضا کافی فر

دزفول 13



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، صنعت خراطی دزفول، آوان، تاریخی دزفول، خراطی،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
خانه تاریخی سوزنگر یکی از جاذبه های گردشگری شهر دزفول می باشد . این خانه با هویت معماری دزفول ، زینت بخش محله میاندره بافت قدیم شهر دزفول است. خانه سوزنگر در دو طبقه ساخته شده و آجر کاری اختصاصی دزفول ( خوون چینی) در این خانه به وفور به کار گرفته شده که نشان دهنده ذوق سرشار معماران دزفولی بوده است. خانه سوزنگر با شماره 2606در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول12



طبقه بندی: تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، خانه تاریخی سوزنگر دزفول، تاریخ دزفول، شهر تاریخی آوان، تمدن عیلام،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
نمایی از شوادان خانه گلچین دزفول شوادان های دزفول زیر زمینی هایی هستند که در گذشته در خانه های قدیمی دزفول حفر می شدند و عمقی بین 7 تا 10 متر دارند . این حفره ها در گرمای 50 درجه و بدون وسایل خنک کننده دمایی بین 20 تا 25 درجه دارند. شوادان های دزفول از ویژگی های خاص معماری دزفول هستند.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول 11



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، اوان، تاریخی دزفول، پایتخت تمدن عیلام، شوادان های دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
خورشید میهمان بافت قدیم دزفول شده و آسمان با سخاوتی ناتمام به زیبایی این بافت ارزشمند را دو صبح نورافشانی کرده است . نمایی از بافت تاریخی شهر دزفول که در میان آن آستانه متبرکه سبزقبا خودنمایی می کند. این بافت ارزشمند با نماهای آجری در کنار رود همیشه خروشان دز ساخته شده و بسیاری از آثار ارزشمند ملی ایران را در دل خود جای داده است.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول10



طبقه بندی: پایتخت تمدن عیلام،  تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، شهر تاریخی آوان، پایتخت تمدن عیلام، تاریخ دزفول، بافت تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
قلعه مستوفی خان دزفول در میان باغ های سبز و زیبای جنوب شهر دزفول بنای آجری زیبایی خودنمایی می کند . این سازه آجری بقایای قلعه محمد خان مستوفی دزفول است . قلعه تاریخی مستوفی خان در 8 کیلومتری جنوب شهر دزفول در جاده فرعی و حدود 3 کیلومتر پایین تر از بقعه محمد بن جعفر واقع شده است . این قلعه تاریخی که به تازگی به عنوان یکی از آثار با قابلیت ثبت ملی معرفی شده با نقش های آجری زیبا که نشان هویت و معماری شهر دزفول می باشند. همچنان با وجود همه ی آسیب های روزگار با شکوه به حیات خود ادامه می دهد.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول



طبقه بندی: تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، قلعه موستوفی خان دزفول، آوان، شهر تاریخی آوان، باستانشناسی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395
روستای لیوس یکی از زیباترین روستاهای شهرستان دزفول است که در فاصله هوایی 51 کیلومتری شهردزفول و در دامنه کوه لنگر واقع شده است. معروفیت روستای لیوس نه به خاطر جاذبه های زیبای طبیعی آن بیشتر به دلیل بافت تاریخی و سنگی این روستاست که از آن به عنوان شاهکاری سنگی از دل تاریخ یاد می شود. در باغ های اطراف این روستا نخل های زیبایی نیز وجود دارد که بر زیبایی طبیعت آن می افزاید. روستای لیوس به عنوان یکی از روستاهای نمونه گردشگری دزفول نیز معرفی شده است.
عکس و متن: محمدآذرکیش

دزفول9



طبقه بندی: تمدن عیلام،  آوان،  تاریخ دزفول،  باستان شناسی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، روستای لیوس دزفول، تاریخی دزفول، شهر تاریخی آوان، تمدن عیلام،
ارسال توسط نجمه نوری
(تعداد کل صفحات:2)      [1]   [2]  

آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin